Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść artykułu i osobiste poglądy autora.
Nawracające lub niewyleczone urazy stawów, zaburzenia osi kończyny, przeciążenia i mikrourazy stawów, otyłość oraz brak aktywności fizycznej – to najczęstsze przyczyny uszkodzenia chrząstki stawowej w stawie kolanowym, biodrowym czy barkowym. Zarówno uszkodzenia, jak i schorzenia chrząstki stawowej powodują dolegliwości bólowe i ograniczają ruch w stawie, co w znaczący sposób wpływa na codzienne funkcjonowanie. Pojawia się więc pytanie, jak dbać o chrząstkę stawową na co dzień, aby uniknąć problemów z nią związanych w przyszłości? Odpowiadamy!
Chrząstka stawowa pokrywa powierzchnie stawowe kości, jednak nie styka się bezpośrednio z powierzchnią stawu. Jest obecna we wszystkich stawach naszego ciała, a jej powierzchnia jest gładka i lśniąca. Cechuje się dobrą odpornością na tarcie powierzchni stawowych. W organizmie człowieka spotkać można trzy rodzaje chrząstki: szklistą, włóknistą i sprężystą. W kontekście powierzchni stawowych mówimy o chrząstce szklistej. Chrząstka włóknista lokalizuje się w specjalnych chrzęstnych poduszeczkach, natomiast chrząstka sprężysta cechuje się największą elastycznością [1].
Grubość chrząstki stawowej różni się w zależności od stawu. Wraz z wiekiem chrząstka stawowa się zużywa i traci swoją sprężystość, przez co staje się coraz cieńsza i przybiera żółtą barwę. Przyczyną problemów z chrząstką są też różnego rodzaju urazy prowadzące do fizycznego uszkodzenia chrząstki stawowej, a niekiedy też innych struktur, w przypadku kolan np. więzadła czy łąkotki lub innych partii [1].
Macierz chrząstki składa się głównie z wody (od 60 do nawet 80% całej masy). Chondrocyty, czyli komórki tkanki chrzęstnej, stanowią jedynie 1% objętości chrząstki. Pozostałe składniki, z jakich zbudowana jest chrząstka stawowa, to kolagen i proteoglikany. Budowa chrząstki stawowej jest warstwowa [1].
Chrząstka stawowa nieustannie narażona jest na uszkodzenia, do których dochodzi zwłaszcza podczas kontuzji i urazów. Niekiedy ubytki chrząstki nawarstwiają się w obrębie jednego staw, wtedy możemy mieć do czynienia z zespołem przedwczesnego zużywania chrząstki stawowej. Problem ten często dotyka sportowców i osób aktywnych fizycznie.
Uszkodzenia chrząstki stawowej mogą stać się przyczyną rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów. Razem ze zmianami zwyrodnieniowymi może wystąpić chondromalacja. Dość powszechna jest chondromalacja w stawie rzepkowo-udowym [2,3].
Chrząstka stawowa nie posiada chrzęstnej, w związku z czym jej regeneracja jest praktycznie niemożliwa. Ponadto nie ma naczyń krwionośnych, nie jest też unerwiona. Odżywiana jest przez dyfuzję od strony jamy stawu z płynu stawowego, który po niej krąży. Z uwagi na to, że odbudowa chrząstki stawowej nie jest możliwa, w przypadku poważnych jej uszkodzeń stosuje się leczenie operacyjne i rekonstrukcje z użyciem zaawansowanych technik (np. przeszczepy chrzęstne)[1].
W przypadku podejrzenia problemów z chrząstką stawową należy skonsultować się z lekarzem. Wskazywać na nie może ból, opuchlizna, niestabilność w stawie czy ograniczenie ruchomości. Podejście do leczenia może się nieco różnić w zależności od stopnia uszkodzenia chrząstki, w tym głównie wielkości i lokalizacji ubytku.
W leczeniu chrząstki stawowej wykorzystuje się zastrzyki dostawowe z kwasem hialuronowym lub czynnikami wzrostu wyizolowanymi z krwi chorego. W razie silnego bólu stawu stosuje się leki przeciwbólowe przeciwzapalne, okłady chłodzące i odciążanie przy pomocy specjalnych ortez [3].
Duży wpływ na stan chrząstki stawowej ma codzienna dieta i aktywność fizyczna. Warto udać się do fizjoterapeuty, który pokaże odpowiednie ćwiczenia na poszczególne stawy. Aby zapobiec dalszemu zużywaniu chrząstki można też zacząć stosować kolagen, ponieważ od kolagenu w pewnym stopniu zależy gęstość i wytrzymałość chrząstki stawowej, a jego poziom w organizmie wraz z wiekiem spada [4,5].
Na zlecenie marki 4Flex
Bibliografia:
Materiał Partnera
